Nieuwsbrief mei 2011
Inhoud:
1- Mooie beelden en spiegelneuronen
2- Niet Dreigen maar Doen!
3- Tips van juf Coenen
1-Mooie beelden en spiegelneuronen
Scholare heeft de afgelopen maanden weer een SOcialeVAardigheids-training afgerond in de brugklas. Na afloop maak ik (NK) altijd een verslag per leerling voor de mentoren waarin ook tips voor de andere docenten en ouders. Dit jaar was de beginvraag van veel kinderen dat ze graag meer vriendschappen wilden sluiten. Vriendschap kun je helaas niet afdwingen en vaak hangt het ontbreken van vrienden samen met te weinig zelfvertrouwen en moeite met contact maken.
Ik bedacht mij dat mooie boeken en films over vriendschap ook kunnen fungeren als voorbeelden en dat we hier meer gebruik van zouden kunnen maken in het onderwijs. Voor adolescenten is het belangrijk dat zij hun empathische vermogens ontwikkelen. We weten dat er van alles aan de hand is hun brein en diat het voorste gedeelte (waarin controle, planning en empathie zit, tijdelijk uit kan staan). Spiegelneuronen maken dat je doet wat een ander doet; goed voorbeeld doet goed volgen, als er 1 schaap over de dam is . . . Spiegelneuronen blijken ook actief bij alleen al het kijken naar beelden en zo kun je mooie beelden gebruiken voor het ontwikkelen van meer empathie. Ze zien al genoeg rottigheid op hun scherm; denk maar aan gewelddadige games, films en series.
Ik herinner mij lessen Nederlands in de brugklas waarin we het boek ‘Gaten’ van Louis Sachar bespraken en tot slot de film keken. De kinderen kwamen in hun eigen tijd terug om de film af te kijken, ze vonden het een geweldige film. ‘Gaten’ (de DVD heet ‘Holes’) is een prachtig boek en film over avonturen, familie en vriendschap.
Ik ging zoeken naar titels van verfilmde boeken die gaan over vriendschap en omgaan met gevoelens en vond er heel wat, met dank ook aan Daan Nijman, boekhandel te Roden, waar je veel van de genoemde DVD’s kunt bestellen.
Als je op onderstaande link klikt kom je op de lijst.
http://www.scholare.nl/Nieuwsbrieven/Boeken-en-DVD-lijst.html
Wellicht een idee voor de laatste lessen van het schooljaar. Voor elk wat wils!
Veel plezier en tips voor bruikbare titels graag naar nettiekramer@scholare.nl
2-Niet Dreigen maar Doen!
Een leerling praat door je uitleg heen.
Of gaat niet aan het werk wanneer jij dat wél wilt en dit voldoende duidelijk hebt gemaakt.
En zo zijn er natuurlijk nog veel meer voorbeelden van ongewenst gedrag:
- Te laat binnenkomen en vervolgens uitgebreid gaan zitten kletsen
- Omdraaien naar de achterbuur terwijl jij hebt gezegd dat je dat niet wilt
- Geen berekening of toelichting bij het huiswerk (jij benadrukt het belang hiervan regelmatig)
- Pauzepraat terwijl jij een duidelijke opdracht hebt gegeven
- Schelden, vloeken, negatieve reacties op medeleerlingen
- . . . . . . . . . .
Leerlingen weten je regels, je hebt die vast wel eens expliciet besproken, maar ach, je bent ook bereid nog een keer in individuele gevallen te waarschuwen. Maar hoe vaak doe je dat?
Menig docent heeft in dit opzicht een valkuil. Ik (AvdB) ben daar één van.
Wanneer ik achter in de klas zit als docentcoach zie ik het regelmatig gebeuren: waarschuwen, nogmaals waarschuwen, dreigen, nogmaals dreigen tot mijn tenen gaan krullen en denk: “Niet Dreigen maar Doen!” Wanneer ik het aantal waarschuwingen en dreigementen ga turven en in de nabespreking meeneem, schrikt de docent regelmatig.
Maar hoe is dat als ik zélf vóór de klas sta. Ook dan moet ik mij erg bewust zijn van deze valkuil.
Ik kies er dan vaak voor om de sfeer positief te houden en nog maar een keer te waarschuwen, de oranje lampjes gaan dan branden. Soms ga ik hier te lang mee door waardoor de sfeer grimmig wordt en in de auto terug naar huis denk ik: “Ik ben er weer ingetrapt!”
Als ik me de volgende les dan voorneem om na 1 heldere waarschuwing, klassikaal en/of individueel, onmiddellijk een adequate maatregel te nemen (straf), komt er protest, hier hadden ze niet op gerekend, maar er komt wel duidelijkheid!
En daar zaten ze nou juist wél op te wachten.
Ik verbaas me er steeds weer over hoe de lucht kan klaren door Níét te Dreigen, maar Wél te Doen!”
Volgende keer:
-Hoe ga je om met protesterende leerlingen?
-De 3 risico’s van dreigen
Tips Juf Coenen
In Trouw stond op 16 april een artikel over Lesgeven met Liefde:"Ze voelen dat ik om hen geef, denk ik" Trudy Coenen, lerares Nederlands op het VMBO, Beste leerkracht van 2011
Een paar tips uit de praktijk van juf Coenen:
- Houd altijd vast aan de regels die voor jezelf niet onderhandelbaar zijn, zelfs al is het de zoveelste keer
- Houd een administratie bij zodat je weet wie strafwerk of huiswerk moest inleveren. Controleer het consequent
- Gebruik humor
- Zorg dat je de lesstof uitermate goed beheerst. Pas als je boven de lesstof staat, kun je je goed met de pedagogische kant van het vak bezighouden
- Gebruik een smoelenboek, zo leer je snel de namen bij de gezichten
- Geef de kinderen niet de schuld als het een puinhoop is in de les
